ÇözümPark - Beta3

Linux –Unix işletim sistemleri ile Windows işletim sistemleri arasındaki dosya alışverişini sağlayan SMB protokolünü  SAMBA uygulaması ile tesis etmek mümkündür. Samba uygulaması yüklü olan bir linux işletim sisteminiz varsa (ki çıkan son sürümlerinin hepsinde var) windows işletim sistemiyle haberleşebilir, windowsta paylaştırılan printer ya da dosyalara erişebilirsiniz. Bu makalemde Samba yüklü bir RedHat Enterprise Linux ta Microsoft kullanıcıları için nasıl paylaşım açılır ve linux makinamız bir dosya sunucu olarak nasıl yapılandırılır bunu göreceksiniz.

Samba ile;

1.     PDC

2.     Linux kullanıcılarının windows üzerinden kendi dosyalarına erişimi

3.     Linux makinaya bağlı yazıcıya microsoft ağlarından erişimi

4.     Linux tan windows dizinlerine erişimi

5.     WINS

6.     Master Browser

7.     Local Master

gibi hizmetleri sunabiliriz.

            Bu makalemde Red HatEnterprise sürümünü kullanacağız.Linux işletim sistemimizde Samba paketinin yüklü olup olmadığını anlamak için; ALT+F2 tuşlarına aynı anda basarak açtığımız pencereye “konsole” yazalım.

Resim – 1

Açılan konsole da “rpm –q samba”

Resim – 2

Eğer samba yüklüyse version numarası ile beraber cevap alacaksınız. Paylaşıma açılacak klasörümüzü “ / ”dizinindeoluşturalım. Bilgisayarıma iki kere tıklayarak root dizine ulaşıyoruz.

Resim – 3

Root dizinde bir klasöroluşturalım ve içerisine dosyalarımızı yerleştirelim
 

Resim – 4

Resim – 5

Samba sunucumuzu kullanarak,linux işletim sistemimizi yapılandırabiliriz. Uygulamalar – sistem ayarları –sunucu ayarları – samba satırından ulaşabiliriz.

Resim – 6

Açılan Samba sunucu penceresinde daha önceden bir paylaşım olmadığını görebiliriz.Vereceğimiz sunucu ayarları ve oluşturacağımız klasörleri bu pencereden ve samba konfigürasyon dosyasından yapacağız.

Resim – 7

Sol üst bölümdeki ekle butonundan paylaşıma açmak istediğimiz klasörleri ekleyebiliriz

Resim – 8

Temel ayarlar bölümünde ;

Directory : paylaşıma açılacak klasörün nerede olduğu,
Share name : paylaşıma hangi isimle açılacağı,

Description : paylaşıma açılacak klasörün yardımcı açıklamasının ne olacağı,

Temel izinler : klasör içerisine hang paylaşım haklarıyla erişileceğini yazabiliriz.

Directory kısmı için browse butonuna tıklayıp“/” dizinine gidip klasörümüzü seçiyoruz.

Resim – 9

Resim – 10

Klasörümüzü seçip, diğer yardımcı bilgileri de yazıyoruz.

Resim – 11

               
Erişim ayarları bölümünde;

Herkesin bu paylaşıma erişebilmesini ya da hangi kullanıcıların  erişeceğini yazıyoruz. Bu kısımda sadece belli kullanıcılara hak vermek isterseniz samba kullanıcılarını daha önceden tanımlamalısınız.

Resim – 12

Samba kullanıcılarını samba sunucu ana penceresindeki Tercihler – Samba kullanıcıları bölümünden ekleyebiliriz.

Resim – 13

Karşımıza çıkan pencerede kullanıcı ekle dersek sistem tarafından otomatik gelen root kullanıcısını vediğer servisler için oluşturulan kullanıcıları görebilir ve ekleyebilirsiniz.

Resim – 14

Resim – 15

Samba uygulamasında kullanmak için özel bir kullanıcı ekleyelim. Uygulamalar – sistem ayarları – users and groups bölümünde var olan user ve grupları görebilir ya da yenilerini ekleyebiliriz..

Resim – 16

İlk aşamada hiç bir kullanıcı ve grupları göremiyoruz.

Resim – 17

Tercihler – Kullanıcı ve grupları süzme sistemi bölümünden tabloyu değiştirebiliriz.

Resim – 18

Resim – 19

Kendi kullanıcımız için ekle diyerek karşımıza çıkan pencerede gerekli bilgileri yazıyoruz.

Resim – 20

Her kullanıcı için verilen bir kimlik vardır ve kendi kullanıcımız için de bu kimliğin otomatik verilmesini isteyelim. Bize verilecek kimlik 500 olacaktır.

Resim – 21

Resim – 22

               
Sistemdeki grupları ve üyeleri görebilmek için gruplar bölümüne gidelim ve root grubunun üyelerine oluşturduğumuz "linuxata" kullanıcısını ekleyelim

Resim – 23

Grup özelliklerine geldiğimizde grup kullanıcıları arasında yanındaki kutucuğu doldurduğumuz kullanıcılar bu grubun üyesi olacktır. Eklediğimiz "linuxata" kullanıcısı root haklarına sahip olacaktır.

Resim – 24

Kullanıcımızı sisteme ekledikten sonra, Samba sunucu penceresine geri dönelim ve samba kullanıcıları arasına bizim oluşturduğumuz kullanıcıyı ekleyelim. Öncelikle bilmeniz gereken unix username ile windows username in aynı olmasına gerek yoktur. Linux kullanıcıları kendi dosyalarına windows ağları üzerinden erişirken burada yazacağınız windows username i yazmalıdır. Dilerseniz unix username ile windows username i aynı yazabilirsiniz

Resim – 25

Şimdi samba paylaşımları erişim penceresinde samba kullanıcıları arasına tanıttığımız linuxata kullanıcısını görebilir ve seçebiliriz. Bu paylaşıma sadece linuxata kullanıcı erişecektir

Resim – 26

Samba kullanıcılarını ekledik.Paylaşım için hangi kullanıcılar yararlanacak ve izinlerini yazdıktan sonra samba sunucu ayarlarına geçebiliriz. Samba sunucu penceresinde tercihler –sunucu ayarları bölümünden bu ayarları yapabiliriz.

Resim – 27

Sunucu ayarlarında temel bölümde; hangi ağda hangi isimle yer alacak sorusuna cevap verir. Description bölümüne %v eklersek samba sunucumuzun versiyon numarasını da sonuna ekler. .

Resim – 28

Güvenlik bölümüne geldiğimizde "Authentication mode" bölümünde ADS, Alan, Sunucu, Paylaşım, Kullanıcı seçenekleri karşımıza çıkıyor.

ADS : Kullanicilarin Microsoft Active Directory'den sorgulanmasi gerektigi durumlarda Samba ile sistemin AD'den kimlik dogrulamasi yapmasini saglayabilirsiniz. ADS seçilirse kullanıcıların sorgulanabilmesi için Authentication server ve kerberos realm yapılacak makinaların ayarları FQDN şeklinde yazılmalıdır.

Server (Sunucu) :Kullanıcı adı ve şifre doğrulaması MS sunucu veya başka bir samba sunucudaki kullanıcı adı ve şifreye göre yapılır. Kullanıcı sistemden çıkana kadar Mssunucu veya Samba sunucu arasındaki bağlantı devam eder.

Domain (Alan) : Kullanıcıadı ve şifre doğrulaması Ms sunucu veya başka bir samba sunucudaki kullanıcıadı ve şifreye göre yapılır. Kullanıcı adı ve şifresi doğrulana kadar  sunucuile bağlantı kurulur, doğrulama bittiğinde sunucu ile bağlantı kesilir.

User (Kullanıcı)   : Kullanıcıadı ve şifre doğrulaması için samba users ve passwords dosyasını kullanır.oluşturduğumuz kullanıcılar ve passwordleri konfigürasyon dosyaları içerisindesaklanır. Dolayısıyla yaptığımız ve yapacağımız her ayar bu dosyalardasaklanır, ve bu dosyalardan değişiklik yapabiliriz

Share (Paylaşım) : Sambasunucu üzerindeki her bir paylaşım için şifre doğrulaması gerekir

Konfigürasyon dosyalarını birazdan irdeleyeceğim için şimdilik authentication mode bölümünde kullanıcı modunu seçip, encrypt passwords bölümüne de kesinlikle evet diyerek ( çünkü parolalar clear text olarak gönderilmemelidir) misafir hesabını kabul etmeyerek devam ediyorum.Misafir hesabı eğer belirtilen kullanıcı dışından bir kullanıcı gelirse kullanılacak hesap türüdür.

Resim – 29

Buraya kadar yaptıklarımızı hatırlayacak olursak;

Paylaşım haklarından bahsettiğimiz gibi, erişim özelliklerinden de bahsetmeliyim. Aksi takdirde MS paylaşımlarında olduğu gibi, NTFS özelliklerine de dikkat etmeliyiz.Kullanıcımız paylaşımdan hak tanımlı ancak erişim özelliklerinden tanımlı değilse dosyalara erişemeyecektir. Klasör özelliklerinde, erişim hakları bölümüne gidiyoruz.

Resim – 30

Hangi kullanıcımıza hangi hakları vereceğimizi, ya da diğer grup üyelerine hangi hakları vereceğimizi buradan belirleyebiliriz.

Resim – 31

SAMBA konfigürasyon dosyalarına göz atalım ve şimdiye kadar bakalım neler yapmışız. Bu dosyalara /etc/samba dizini altında bulunan dosyalardır.

Resim – 32

Smb.conf dosyası şimdiye kadar yaptığımız tüm samba ayarlarını;
Smbpasswd dosyası kullanıcıların passwordlerini encryptli bir şekilde;
Smbusers dosyası samba kullanıcılarını saklıyor.

Resim – 33

           
Samba.conf dosyasının içerisinde geçerli olmayan örnek teşkil edebilecek bir çok satırdan oluşuyor. Satırların geçerli olabilmesi için satır başlarındaki # ve ;  kaldırılmalıdır.

           
Samba.conf dosyası 3 ana bölümden oluşur.

1. [Global]  =  Konfigürasyonun yapıldığı kısımdır
2. [Home]   =  Samba sunucu üzerinde disk ve yazıcı paylaşım ayarlarının yapıldığı kısımdır
3. [Printers] = Printer lar ile ilgili ayarları bulacağımız bölümdür

Öncelikle oluşturduğumuz paylaşım dosya içerisine yazılmışmı diye kontrol edelim, ve değişiklikleri ekleyelim.

<IMGWIDTH=564 src="http://cozumpark.com/Articles/Images/1000001179_image034.jpg" height="397">

Resim – 34

Köşeli parantez içerisnde yazılıolan [sistem] bizim paylaşım ismimizi veriyor. Bazı parametreleri açıkalayalım;ve dilersek ekleyelim;

Comment = paylaşımda görünecek açıklama

Path = paylaşımın nerede olduğu

Writeable = paylaşıma izin verilen kişilereyazma hakkının verilip verilmeyecği

Browseable =  yes/no paylaşıma izin verilenkişiler dışındakilerin paylaşımı görmesine izin verilip verilmeyeceği

Public = yes/no herkes tarafından kullanımaaçılıp açılamayacağı

Guest = yes/no misafir kullanıcılara erişimizninin verilip verilmeyeceği

Admin users = x y belirtilen kullanıcılara (xve y kullanıcılarına) paylaştırılan dizinler üzerinde root yetkisi verilir

Valid users = x @root paylaşım izni verilenkullanıcılar belirtilir

İnvalid users = z paylaşım izni verilmeyecekkullanıcılar belirtilir

Write list = x y @root yazma izni verilenkullanıcı ve grupları (x ve y kullanıcı ile root grubuna) belirtir

Read List = x y @root okuma izni verilenkullanıcı ve grupları belirtir

Max connection = 10 belirtilen paylaşıma aynıanda bağlanabilecek maksimum kullanıcı sayısını belirtir

Create mask = 0777 dosyaların hangi mode daaçılacağını belirtir

       
Bu konfigürasyon dosyası içerisinde daha bir çok parametre bulunur. İlgili dosya içerisinde gerekli açıklamalar örneklerle birlikte yapılmaktadır.

           
Smbusers dosyasının içersinde unix kullanıcısı ve karşılığına da yazılması gereken windows kullanıcıları görünüyor.Mesala linux  root kullanıcısı için windows tarafında yazılması gereken administrator ya da admin yazılması gerekiyor. Bizim oluşturduğumuz linuxata kullanıcısının karşılığına windowsata yazmıştık burada da görülüyor. Ekleme yapabilir ya da düzeltmeler yapabiliriz..

Resim – 35

Smbpasswd dosyası içerisinde kullanıcı isimleri ve parolalarını görüyoruz. Doğrulama bu dosyaya göre yapılacaktır.

Resim – 36

Konfigürasyonumuzu tamamladığımıza göre linux sunucumuzun ip adresini öğrenerek sistemin çalışıp çalışmadığını kontroledebiliriz

Açılan konsolda ip adresini öğrenebilmek için “ifconfig” yazmamız yeterli.

Resim – 38

Windows ağlarından file://10.5.10.65/ yazarak linux sunucumuza bağlanmak istiyoruz.

Resim – 39

Resim – 40

Resim – 41 
"Windowsata" kullanıcı adımızı yazarak sistemimize giriş yaptığımızda linuxata kullanıcı ile geldiğimizi doğrulayan klasörü görüyoruz. Biraz uzun olsa da linux sunucumuzu basit bir şekilde file server olarak yapılandırmış olduk.

Gün geçtikçe çeşitlenen Linux sürümlerine bir yenisi daha eklendi. Linux’ un en çok bilinen sürümlerinden biri olarak bilinen Mandriva’ nın son versiyonu olan One 2008 Spring – Free Download’ un kurulumunu anlatacağım. Linux’ un bu versiyonu http://www.mandriva.com/en/download/free adresinden indirebiliyoruz. Mandriva Linux’ un bu sürümünün özellikleri arasında yerleşik olarak kurulu gelen programlar öne çıkıyor. Bunlar arasında internet ve e-mail için Mozilla Firefox ve Thunderbird, Java ve Flash desteği, Open Office, Google Earth, resim depolama, yönetme, görüntüleme ve işleme için GIMP, müzik ve MP3 dosyaları için Amarok ve Kaffeine, MSN ve Yahoo messneger, AIM ve ICQ için Kopete bunlar arasında en çok öne çıkanlar. Ayrıca 3 boyutlu masaüstü desteği ve Windows’ tan geçiş yapacak kullanıcılar için Windows Migration Wizard bulunması diğer artıları. Kurulum yapılmadan önce bilmemiz gereken en önemli nokta sistem gereksinimleri.

Sistem gereksinimleri:

İşlemci      : AMD ve/veya Intel işlemci, minimum 1 Ghz (çift çekirdek desteği mevcut)

RAM          : minimum 256 MB, tavsiye edilen 512 MB

Ekran kartı : NVIDIA, ATI, Intel i8xx ve i9xx, SIS, Matrox, VIA. 3 boyutllu masaüstü seçeneği için en az NVDIA Geforce ve/veya ATI Radeon 7000 ve/veya Intel i810

HDD          :  Düzgün bir kurulum için minimum 3 GB alan, eğer KDE 4 kullanacaksanız 4 GB

SATA          : SATA kontrol kartlarının çoğu RAID yapısı olmadan desteklenmekte. RAID yapısı içinse yalnızca bir kısmı desteklenmektedir.

Daha fazla donanım desteği bilgisi için http://www.mandriva.com/hardware adresine bakabilirsiniz.

Kurulum:

Şekil -1

Bilgisayarı cd’ den boot edince yukarıdaki karşılama ekranı çıkıyor.

Şekil-2

F2 tuşuna basıp yükleme için dil seçeneğini Türkçe olarak ayarlıyoruz.

Şekil-3

Install Mandriva Linux 2008 Spring’ i seçip enter ile kuruluma başlıyoruz.

Şekil-4

Dil seçimini yapıp “next” diyoruz.

Şekil-5

Lisans anlaşmasını kabul edip “sonraki” ni tıklıyoruz.

Şekil-6

Boş alanı kullanarak “sonraki” ni tıklıyoruz.

Not: Eğer makinanızda farklı bir işletim sistemi varsa veya disk bölümleme yapacaksanız özel disk bölümlemeyi kullanmanız gerekir.

Şekil-7

Burada “sonrakini” tıklayarak geçebiliriz yada “Copy whole CDs” kutusunu işaretleyebiliriz. Eğer kutuyu işaretlerseniz CD içeriğini hard diske kopyalayıp sistem kurulumuna hard diskten devam eder ve kurulum dosyaları işletim sistemi tam olarak kurulana kadar hard diskte kalır.

Şekil-8

Masaüstü seçenekleri karşımıza çıkıyor KDE veya GNOME masaüstü seçenekleri dışında özel masaüstünü de seçebilirsiniz. Ben “Custom” seçip “sonrakini” tıklıyorum.

Şekil-9

İş istasyonu ve grafik ortamı seçeneklerinin hepsini işaretliyorum ve “sonraki” ne tıklıyorum. Buna ek olarak Mandriva Linux’ un bize sunduğu sunucu paketleri de mevcut.

Şekil-10

Kurulum başlıyor.

Şekil-11

Kurulum devam ediyor. “Ayrıntılar” a tıklıyorum.

Şekil-12

Kurulan paketlerin ayrıntılarına ait bir liste karşımıza çıkıyor.

Şekil-13

Paketlerin kurulumu bittikten sonra  yönetici ve kullanıcı bilgileri ve parolalarını gireceğimiz ekran çıkıyor karşımıza. Gerekli yerleri doldurup “sonraki” ne tıklıyoruz.

Not: Administrator (root) parolası için minimum 6 karakterden oluşan bir şifre istiyor.

Şekil-14

Kullanıcı hesapları oluşturulup kuruluyor.

Şekil-15

Önyükleyici hazırlanıyor.

Şekil-16

Monitör özelliklerini üretici firma yada genel seçeneklerden birini kullanarak seçebilirsiniz.

Şekil-17

Sistem özelliklerine ait bir özet ekranı geliyor burada görüntülenen bilgiler eğer istenirse yeniden yapılandırılabiliyor.

Şekil-18

Güncellemeleri kurmadan kuruluma devam ediyorum.

Şekil-19

Kurulumun bittiğine dair bir ekran geliyor karşımıza. Ayrıca http://www.mandriva.com/en/security adresinde indirip kurabileceğimiz yama dosyalarını bulabileceğimize dair bir bilgi de bize veriliyor. CD’ yi çıkarıp “Yeniden başla” yı tıklıyoruz.

Şekil-20

Mandriva Linux 2008 Spring’ i Başlat’ ı seçip “enter” a basıyoruz.

Şekil-21

İlk kurulum için kayıt konsolu karşımıza geliyor. “sonraki” ne tıklıyoruz.

Şekil-22

Register bölümünde gerekli alanları doldurup önce “create my account” a tıklıyoruz.

Şekil-23

Hesabımızın oluşturulduğuna dair uyarı çıktıktan sonra “sonraki” ne tıklıyoruz.

Şekil-24

Karşımıza çıkan anketi istediğimiz gibi doldurup “sonraki” ne tıklıyoruz.

Şekil-25

Bizden register bölümünde doldurduğumuz e-mail adresimizi ve hardware profilimizi barından dosyayı upload etmemizi istiyor. “gözat…” butonuna basıyoruz.

Şekil-26

/tmp klasörünü seçiyoruz.

Şekil-27

/tmp klasörünün içinde report.tar.bz2 dosyasını seçiyoruz.

Şekil-28

“upload” butonuna tıklıyoruz.

Şekil-29

“son” a tıklıyoruz.

Şekil-30

Karşımıza log in sayfası çıkıyor. Belirlediğimiz kullanıcı adı ve şifreyi girerek Mandriva Linux’ a log in oluyoruz.

Şekil-31

Servisler yüklenmeye başlıyor.

Şekil-32

Ve karşımıza Mandriva Linux’ un masaüstü çıkıyor.

Şekil-33

Kurulu olarak gelen Mozilla Firefox ile internette gezintiye başlıyoruz.