Pardus Nedir ?
Pardus, TÜBİTAK-UEKAE (Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü) bünyesinde yürütülen bir işletim sistemi geliştirme projesidir. Pardus açık kaynak kodlu ve GPL (GNU Genel Kamu Lisansı) ile dağıtılan bir özgür yazılımdır.
Özgür yazılımlar kullanıcılarına diledikleri gibi çalıştırma, çoğaltma, inceleme ve değiştirme, ve yeniden dağıtma özgürlüklerini koşulsuz olarak verirler. Bu özgürlükler sayesinde kapalı kodlu ve sahipli yazılımlara göre daha fazla güvenlik, esneklik ve tasarruf sağlarlar.
Pardus 2007, proje kapsamında 18 Aralık 2006 tarihinde yayımlanan işletim sistemi sürümüdür. Tek bir CD ile kısa sürede ve kolayca işletim sistemi ve çok sayıda yazılım paketi sisteme kurulur, hızla ve kolayca üretken hale gelinir.
Özgürdür
Lisansı sizi kısıtlamaz, üreticiyi sizden korumak için değil sizin haklarınızı korumak için tasarlanmıştır.
Türkçe sever
Çekinmeden Türk alfabesinin tüm harflerini kullanabilirsiniz. Yazım ve sözlük denetimi yapar, sizi güzel bir Türkçe kullanmaya teşvik eder.
Virüslere geçit vermez
İnternet'ten gelen her dosyayı kontrolden geçirmekle, ya da virüs bulaşmış bilgisayarınızı temizlemekle zaman kaybetmezsiniz.
Hızlı kurulur
30 dakikada yüklenir. Tek kurulum işlemiyle bilgisayarınıza ofis yazılımı, İnternet gezgini, sohbet programı gibi gerekli bütün programlar da yüklenir.
Kolay kullanılır
Grafik arayüzleri, menüleri, ikonları ile aklınıza ve güdülerinize hitap eder. Kullanmak için bilgisayar öğrenmek, ikinci bir dil bilmek ya da uzun eğitimlerden geçmek gerekmez.
Tamdır
Bir masaüstü kullanıcısının gereksinim duyacağı her türlü yazılım Kurulum CD'si içinde mevcuttur. İnternet araçları, ofis paketi, her türlü resim, müzik, film için oynatıcı ve düzenleyiciler, oyunlar, aklınıza ne gelirse...
Özelleştirilebilir
Sistemi, kendi beğeninize göre özgürce değiştirebilirsiniz. Hem görünüş, hem de davranış açısından. Tek sınır, hayal gücünüzdür.
Şeffaftır
Kaynak kodlarını kendi ihtiyaçlarınıza göre değiştirebilir, kendi dağıtımınızı üretebilirsiniz. Ne yaptığını ve ne yapmadığını kaynak koduna bakarak bilirsiniz.
Çok dil bilir
Ayrı ayrı CD'ler ile tekrar yükleme yapmadan, iki dokunuşla Türkçe'den İngilizce'ye dönüşür. Herhangi başka bir dilin desteğini eklemek de son derece kolaydır.
Eğlencelidir
Kaptan Masaüstü, PiSi ve ÇOMAR ile bilgisayar kullanmanın keyfini, tam Türkçe desteği ile bilgisayarınızı kendi dilinizde kullanmanın kolaylığını yaşarsınız.
Hata Takip Sistemi
Yaygın olarak kullanılan hata takip sistemi Bugzilla, Pardus projesinin de hata takip sistemi seçimidir. Pardus servisleri, geliştirme araçları ve geliştirme ürünleri ile ilgili geliştirme istekleri ve hatalar buradan takip edilebilir, güncellenebilir veya yenileri eklenerek geliştiriciler sorunlara dair haberdar edilebilir.
Minimum Sistem Gereksinimleri
- Intel Pentium 2 ve üstü işlemci
- 128 MB (256 ve üstü tavsiye edilir)
- CD-ROM okuyucu (4x ve üstü)
Pardus Nasıl Kurulur?
Pardus kurulum CD sini buradan temin edebilirsiniz.
Kuruluma bilgisayarımızı CD den boot edecek şekilde ayarlayarak başlıyoruz. Pardus kurulum CD sini CD-Rom a takarak bilgisayarımızı açıyoruz.
Şekil – 1: Bu ekranda kurulumu nasıl yapacağımızı seçebilir; belleğimizi kontrol edebilir; Sabit diskten devam edebilir yada kurulum dilini değiştirebiliriz.. Biz Pardus Live 2007 seçimiyle devam ediyoruz.
Şekil – 2
Monitörümüzün çözünürlülüğü desteklemediği durumlarda karşınıza siyah bir ekran gelir; (ctrl alt +) veya (ctrl alt -) tuşlarına basarak monitörümüzü farklı bir çözünürlüğe geçirip kuruluma devam ederiz.
Şekil – 3: Bu ekran kuruluma hazırlık ekranıdır. Yüklemeye devam edebilmek için Pardus lisanslarını kabul ettiğimizi belirtmemiz gerekmektedir.
Şekil – 4: GPL Metni. Okumanızda fayda var.
Şekil – 5: Kabul Ediyorum seçeneğini işaretleyerek ekranın sağ alt köşesinde renkli hale gelen ileri butonuna tıklayarak devam ediyoruz.
Şekil – 6: Bu ekranda CD içerisindeki paketleri kontrol edebiliriz. CD Doğruluğunu Kontrol Et butonu ile CDmizi kontrol edelim.
Şekil – 7: CD miz kontrol edildi ve herhangi bir problem ile karşılaşılmadı. İleri butonu ile kuruluma devam ediyoruz.
Şekil – 8: Klavye Seçim ekranı. Buradaki listeden kullanacağımız klavyeyi seçiyoruz. Listenin altında bulunan boş alanda seçimimizin doğruluğunu test edebiliriz.
Şekil – 9: Ekranda beliren uyarıdan da anlaşılacağı gibi Hard Diskimizi Pardus kurulumu için hazırlamamız gerekmektedir. Evet seçili diski otomatik olarak bölümlendir ve biçimlendir seçeneği ile devam edelim. Siz isterseniz bölümleme işlemini kendinizde yapabilirsiniz.
Şekil – 10: Uyarıyı lütfen dikkatli okuyunuz. İşlemi kabul ettikten sonra format işlemi başlayacağından geri dönüş zor olacaktır.
Şekil – 11: Format işlemi başlamıştır.
Şekil – 12: Format işleminin ardından Pardus Hard Diskimize kurulmaya başlanacaktır
Şekil – 13: Kurulumun ardından ekranda sitem yöneticisinin parolasını ve makine adını belirlememiz gerekmektedir. Belirleyeceğimiz parola kullanıcı adı root olan yetkili kullanıcının parolası olacaktır. Parolayı ve makine adını belirleyerek devam ediyoruz.
Şekil – 14: Bu ekranda yönetici dışında PC mizi kullanacak olan normal kullanıcı hesabı oluştura biliriz. Kullanıcı isimlerinde uluslar arası standartlar gereğince Türkçe karakter kullanmamamız gerekmektedir ama gerçek isim için böyle bir kısıtlama yoktur.
Şekil – 15: Kullanıcılarımızı oluşturduktan sonraki ekranda bilgisayarımıza kurulacak sistem önyükleyicisini yapılandırmamız gerekir. Sistem yükleyiciler hakkında fikrimiz olmadığını var sayıyoruz ve Pardus’un bir sistem yükleyicisi kurmasına onay veriyoruz. Bu sayede gerekli düzenlemeler bizin adınıza yapılacaktır. Bu yükleyici, bilgisayarımız açılırken bize hangi işletim sistemi ile açmak istediğimizi soran bir uygulamadır.
Şekil – 16: Sistem yükleyicisi yapılandırması ile Pardus kurulumunun sonuna gelmiş olduk. İleri butonu ile devam ettiğimizde karşımıza Şekil -17 de ki gibi bir uyarı gelecektir.
Şekil – 17: CD mizi çıkarıyoruz ve Sistemi Yeniden Başlat diyoruz.
Şekil – 18: Sistemimiz tekrar başladığında karşımıza yukarıda ki gibi bir seçim ekranı gelecektir. Buradan kullanıcı seçerek giriş yapabiliriz.
Şekil – 19: Sistem servislerinin hazırlanmasını bekliyoruz.
Şekil – 20: Sistem Servislerinin hazırlanmasının ardından bizi Kaptan Masaüstü karşılar ve basit başlangıç yapılandırmalarının ardından bizi Pardus Yapılandırma Merkezi'ne ulaştırır.
Şekil – 21: Fare Ayarı
Şekil – 22: Stil Ayarı
Şekil -23: Duvar Kağıdı Ayarı
Şekil -24: Network Ayarı
Şekil – 25: Paket Yöneticisi ayarı
Şekil – 26: Kaptan Masaüstünü tamamlamış olduk. Pardusu kullanmaya başlayabiliriz.
Şekil – 27: Depo Güncellemesi
Şekil -28: Tasma Yapılandırma Merkezi. Bilgisayarımızda o an ya da bir sonraki açılıştan itibaren her zaman hangi servislerin açık olacağına, disk bölümlerimizin hangi dizinlerden ulaşılabilir olacağına, kullanıcılarımızın haklarını düzenlemeye, ağ bağlantılarımızı yönetmeye ya da Pardus deposundan yeni yazılımlar ya da güncellemeler kurmaya yarayan yönetim araçlarına buradan ulaşabiliriz.
Pardus dünyasına giriş!
Bilgisayarımızı Pardus 2007 ile kullanmak bsize yeni olanaklar sunmak için temelde diğer sistemlerle benzeyen ama farklı özellikler barındıran programlar içerir. Tüm bu program seçeneklerini kullanırken sadece arayüzleri Türkçe kullanmayacağız. Zemberek adlı doğal dil işleme kütüphanesi sayesinde sohbet etmekten, web sitelerinde bulunan form alanlarını doldurmaya, ofis araçlarını kullanarak oluşturduğumuz belgelere kadar tüm sistemde Türkçe yazım denetimi yapabileceğiz.
Konqueror adlı Dosya Yöneticisi ile İnternet üzerindeki sunucularımız, Cd/DVD'lerimiz, bilgisayarımızdaki disk bölümleri, taşınabilir usb çubukları ve hatta müzik çalarlarımız içindeki bilgiler kolayca organize edilir. Dizinleri sekmeler halinde açabilir, her dizinin simgesini dilediğiniz özel bir resim ile değiştirebiliriz, sol menü sekmelerini kullanarak aradığımıza her zaman yakın olabiliriz. EV simgesine tıklayarak Konqueror’ ü açabiliriz.
Şekil – 29: Konqueror
Sistem simgesi, bizi bilgisayarımızın özelliklerine bir arada ulaşabileceğimiz bir pencereye ulaştırır. Temel donanım bilgilerimizi bu özetle öğrenebilir ve disk bölümlerimize ulaşabiliriz.
Şekil-30: Sitem Bilgisi
Ekranımızın altında bulunan panel, görev çubuğu, menü, çok kullandığımız program simgeleri, sayfalayıcı ve saat gibi uygulamaları bir arada sunar. 1 ve 2 rakamlarını gördüğümüz, öntanımlı olarak iki masaüstüne ulaşımı sağlayan sayfalayıcı ile birden çok masaüstünü kullanabiliriz. Böylece programlarımızı gruplayarak çalışma alanımızı genişletebiliriz.
Şekil-31
Panelde bulunan tüm alanları dilediğimiz gibi özelleştirebilir, parçaları birbirinden ayrı bir kaç panel kullanarak masaüstümüze yayabiliriz. Ayrıca masaüstümüzde doğrudan uygulama çalıştırmak için SuperKaramba, gelişmiş metin belleği yöneticisi Klipboard ya da notlarınızı tutmak için PostIt benzeri KNotes ya da Basket gibi yardımcı programlara menüde Yardımcı Programlar başlığı altından bir arada ulaşabiliriz.
Şekil - 32
Menüdeki internet bölümünde kurulu bulacağımız programlarla interneti her yönüyle kullanabiliriz (Mozilla Firefox 2.0).
Şekil - 33
Anında mesajlaşma ağlarına bir arada Kopete ile ulaşabiliriz. Kontact ile e-postalarımız, ajandamız, adres defterimiz, canlı metinler (RSS) ya da cep telefonumuzla eşleşmeyi sağlayan yardımcı araçlar bir arada hizmetimizde. İnternet üzerinden telefonla konuşmak için Skype, Wengophone gibi programları kullanmak için herhangi bir ayar yapmamıza gerek yoktur.
Şekil - 34
Grafik uygulamalar ve oyunlar
Fotoğraf işlemekle ilgili en bilinen özgür yazılımlardan biri olan Gimp Pardus’un içerisinde mevcuttur.
Şekil - 35
Ayrıca birçok eklentisiyle digiKam adlı albüm programı da bilgisayarımızdaki fotoğrafları düzenlerken severek kullanabileceğimiz seçeneklerden biridir. İnternet üzerinden fotoğraflarınızı paylaşmakta kullandığınız popüler servisleri tanıyan Pardus, hesap bilgilerinizi bir arada güvenli bir cüzdanda saklayıp bu araçları doğrudan sistem içinden kullanabilmenize de olanak tanır.
Şekil - 36
Pardus 2007 kurulduğunda oyun deposunun basit ama eğlenceli bazı seçeneklerini hali hazırda sunuluyor; ancak bunlarla yetinmeyen oyun canavarlarını depoda uçak simülatörlerinden araba akrobasisine, yeni nesil aksiyon oyunlarından strateji oyunlarına birçok alternatif bekliyor.
Şekil - 37
http://liste.pardus.org.tr adresinden Pardus geliştiricileri, katkıcıları ve takipçilerinin üye olduğu bir çok e-posta listesine ulaşabilirsiniz. Listelere üye olarak hem proje ile ilgili gelişmeleri takip edebilir hem de fikirlerinizi paylaşıp projenin gelişimine katkıda bulunabilirsiniz.
http://gezegen.pardus.org.tr adresinden geliştiricilerin günlüklerini okuyabilirsiniz.
Ve en önemlisi: Virüslere geçit yok!
Pardus, kötü niyetli kullanıcılara karşı güvenli bir mimari sunar. Elbette güvenlik tek başına bir tasarımla sağlanamaz ve sistemi kullanan/yöneten kişilerin davranışları bu tasarımın sağlamlığını artırabilir ya da düşürebilir.
Pardus, virüslere geçit vermeyen dosya sistemi ve kontrolü tamamıyla elinizde tutmak için kullanabileceğiniz kolay grafik programlarıyla işinizi kolaylaştırmaktadır. Güvenlik Duvarı'nı kullanarak bilgisayarınızın ağ üzerinde hangi yöntemlerle ulaşılabilir olacağını ayarlamak son derece kolaylaştırılmıştır. Bunun yanında sistemin derlenmesini sağlayan kodlar düzenli olarak bir çok geliştirici tarafından takip edilmekte ve güvenlik zaaflarına yol açma ihtimali bulunan aksaklıklar güncelleme paketleriyle çözülebilmektedir.
Kullanmanız ve paylaşmanız Genel Kamu Lisansı (GPL) koşullarında tamamen özgür olan Pardus'u güncellemek için Program Ekle/Kaldır aracını kullanabiliriz. Bu araçla edindiğiniz güncellemeler donanımlarımızla ilgili sorunlara, kritik performans kayıpları yaratan özel durumlara ya da doğrudan güvenlik açığı yarattığı belirlenen işlemlere yönelik iyileştirmeler sağlar ve çok büyük paketler olmaz. Bu açıdan sistemimizi her zaman güncel tutmak güvenliğimiz ve kullanım rahatlığımız için önerilmektedir.
Eğer Pardus'un bu alandaki avantajlarını ağ üzerinden ulaştığımız başka işletim sistemleri için kullanabilmek istersek, depoda bulunan anti-virüs yazılımını kullanarak komşu bilgisayarlarımızla ilgili işlemleri de yönetebiliriz. Böylece güvenli bir alanın rahatlığıyla diğer sistemlerimizin yönetimi ya da komşularınızla yardımlaşma konusunda yeni bir olanak sağlamış oluruz.
Kaynak : Pardus