ÇözümPark - Beta3

MS Exchange Server 2003’ün Mail Detective ile Raporlanması

Şirketler mail hizmetleri için farklı sunucular kullanmaktadırlar.Bu sunuculara örnek vermek gerekirse Merak Mail Server,Qmail,Kerio Mail Server ve MS Exchange söylebiliriz.Mail hizmeti veren yada şirketinde mail sunucu kullanan sistem yöneticilerinin bir çoğu sunucu üzerinden gerçekleşen aktivitelerin raporlarını almak,gerçekleşen işlemleri görmek isterler.Bu faydalı bilgilere ulaşmak için Mail detective programı bizlere büyük bir kolaylık sağlamakta.Makalemizde mail detective programının kurulumunu,ayarlamalarını ve MS Exchange Server 2003 üzerinden raporun alınması işlemini inceleyeceğiz.

Mail detective programını aşağıda yer alan linkten indirebilirsiniz.

http://www.advsoft.info/en/download/

Programı kurmak için gereken sistem gereksinimleri aşağıda yer almaktadır.

·         Pentium II 300 veya üzeri CPU

·         128 Mb RAM

·         Windows® 98/ME/NT 4.0/2000/XP/2003

Sistem gereksiniminden de anlayacağınız üzere programı illaki Exchange sunucu üzerine kurma zorunluluğu bulunmaktadır.

Ayrıca Mail Detective programı aşağıda yer alan mail sunucularının tümünde sorunsuz olarak çalışmaktadır.

·         Microsoft^® Exchange Server 5.5

·         Microsoft^® Exchange Server 2000

·         Microsoft^® Exchange Server 2003

·         Microsoft^® Exchange Server 2007

·         Alt-N MDaemon 5.x-9.x

·         Kerio Mail Server 6.x

·         Merak Mail Server 7.x/8.x

·         VisNetic Mail Server 7.x/8.x

·         QMail

·         SendMail

·         Communigate

Mail Detective programının indirmiş olduğumuz setup’ına tıklayarak kuruluma başlıyoruz.Resim-1’de kurulum sihirbazı,sözleşmenin onaylanması,kurulum dosyalarının saklanacağı dizin ve start menü’ye atıp atmayacağımız gibi seçenekler sorulmaktadır.Gerekli ayarları tamamlayarak kuruluma devam edelim.

Resim-1

Resim-2’de masaüstüne ve quick launch  kısayolu ekleyip eklemeyeceğimiz bilgisini seçiyoruz. Böylelikle kurulum sırasında istenen basit ayarları tamamlayarak kurulumu bitiriyoruz.

Resim-2

Mail Detective programı MS Exchange Server 2003 üzerindeki mesaj loglarını toplayarak bizlerin anlayacağı şekilde farklı formatlarda raporlar sunacaktır. Bunun için Exchange Server üzerinde küçük bir ayar yapmamız gerekmektedir. Bu ayar için ESM’ye girerek Sunucu özelliklerine geliyoruz. Sunucu özelliklerinde “Enable subject logging and display” ve “Enable message tracking” check boxlarını işaretlemeliyiz. Ayrıca log’ların saklanacağı dizinde varsayılan dışında bir yerde tutulacaksa bu ayarda özellikler bölümünde yapılmaktadır.Lütfen sizlerde log’larınızın tutulduğu dizini bir yere not edin.Çünkü Mail Detective programını yapılandırırken bu log dizini bizler için çok önemli olacaktır.Resim-3’de Log dizini görünmektedir.

Resim-3

Mail detective programını çalıştırarak ayarlamamıza ve rapor alma işlemini gerçekleşmesi işlemine başlayalım.

Resim-4

İlk olarak Program settings’den ayarlarımızı yapalım. Bu ayarlar mail sunucu tipinin ne olacağı, log dosyası dizini, oluşturulacak raporun formatı, oluşacak grafiklerin biçimi bu kısımdan ayarlanmaktadır. Resim-5’de program settings’e nerden erişim yapıldığı görülmektedir.

Bu kısımda bazı bilgilere yer vermek istiyorum. Mail detective programında farklı formatlarda, grafiksel ve text olarak rapor alabilmeniz mümkün. Bu formatlar Excel ve HTML biçimde olabilmektedir. Oluşturulan raporların istenirse direk çıktısı alınabilir istenirse de mail ile gönderimi yapılabilir.

Resim-5

Resim-6’da yapılan ayarlamalara ait bilgiler görünmektedir. Bu kısımda sunucu tipi ve log dosyasının saklandığı yol bilgilerinin girileceği kısımlar görünmektedir. Resim-3’de Exchange Server 2003’de log dosyasının nerde saklandığının görüleceğini sizlere anlatmıştım.

Resim-6

Ayarlamalarımızı yaptığımıza göre Report wizard (rapor sihirbazı) tıklayarak artık rapor oluşturmaya başlayabiliriz. Rapor sihirbazının ilk kısmında alıcılara göre ve gönderen mail sahiplerine göre seçim yapabiliriz. Bu kısımda sıralamanın ne şekilde olacağı da belirtilebilir. Ayrıca grafik seçimi de chart options bölümünden yapılabilir. Raporda çok fazla grafik ve bilginin olmaması içinde yüzde cinsinden girmiş olunan rakamsal değerin altındaki bilgilerin çıkmaması da sağlanabilir. Resim-7’de ayarlamalar görünmektedir. 

Resim-7

Oluşacak raporun hangi tarihler arasındaki bilgileri bizlere raporlayacağı belirlenebilir. Resim-8’de bu ayarlamaların nerden yapılacağı görünmektedir. İstenirse var olan radio butonlar kullanarakta dünün, bugünün, geçmiş haftanın yâda ayın raporları da alınabilir.

Resim-8

Rapora isim vererek ve istersek oluşacak raporu kaydederek sihirbazı tamamlamış oluyoruz. Çok kısa bir zaman da ve kolay bir şekilde Exchange Server üzerindeki tüm aktiviteler anlaşılır, faydalı rapor haline dönüşmüş olmaktadır. Resim-9

Resim-9

Oluşan raporu birkaç farklı bölümde inceleyelim. Resim-10’da alıcıların toplam yerel mail sayısı, iç ve dış mail trafiği, dış mail sayısı görünmektedir. Bu bilgilerin grafiksel dağılımı da hemen ardında yer almaktadır. Böylelikle grafik oluşturma işlemi için ayrıca zaman harcanmamış olacaktır.

Resim-10

Göndericilere ait detaylı bilgilerde Resim-11’de yer almaktadır. Bu bilgilere ait grafikte hemen ardında oluşmaktadır.

Resim-11

Domainler ait bilgilerinde alınması bu program sayesinde mümkün. Şirketimize en çok mail göndermiş yada şirketimiz kullanıcılarının mail yolladıkları domainlerin istatistikleri de rapor içerisinde hazır olarak gelmektedir. Resim-12

Resim-12

Mail detective ile Exchange sunucumuzun haftalık, aylık yâda yıllık mail trafiğinin ne kadar olduğunu görebilir, şirketimiz içerisinde en çok mail atan yâda şirketimize en çok mail yollayan kişinin kim olduğu bilgilerini bizlere raporsal anlamda sunması Exchange server’ımızda gerçekleşen iş yükünü ortaya çıkaracaktır.Exchange Server ve diğer mail serverlar üzerinden de rapor almamamızı sağlayan bir başka bir makaleyi de sizlerle birlikte incelemeye devam edeceğiz.

Kaynak:

http://www.advsoft.info/en/products/maildetective/

Bir Sonraki Makalede Görüşmek üzere…

Ka®a

Exchange Server 2003 SP2 Özellikleri

Exchange Server SP2 ile gelen yenilikler içerisinde en çok göze batanları ve işimize en çok yarayacakları şu şekilde sıralayabiliriz. Mobile E-Mail’in gelişmesi, SPAM’lara karşı daha gelişmiş bir koruma ve Veritabanı boyutunun arttırılması. Spamlar ile ilgili sunduğu çözümleri ve database limitinin arttırılması için yapılması gereken işlemleri hep birlikte inceleyeceğiz. Exchange Server Service Pack 2 ‘yi indirmek isteyenler aşağıda adresten yararlanabilirler.

http://www.microsoft.com/technet/prodtechnol/exchange/downloads/2003/sp2/download.mspx

Exchange Server üzerinde service pack yüklü olup olmadığının kontrolünü yapmak istiyorsanız. Resim-1’deki gibi sunucu üzerine gelip özelliklere girmek yeterli. Burada service pack yüklü olmayan bir Exchange Server görülmekte.

Resim–1

Service pack yüklü olmayan bir sunucuda giriş bölümünde bahsettiğim spamları engellemek için geliştirilmiş yeni özelliklerin(IMF,Sender ID) olmadığı görülmekte. Resim–2

Resim–2

Service pack iki yüklendikten sonra tekrar sunucunun özelliklerine geliyorum ve kontrollerime başlıyorum. Service Pack 2 sunucu üzerine başarılı bir şekilde yüklenmiş durumda. Resim–3

Resim–3

Message Delivery ayarlarına 2 yeni kısmın geldiği görülmekte. Bunlar Sender ID Filtering ve Intelligent Message Filtering.Exchage sunucumuzu spamlara karşı daha güçlü bir hale getirebiliriz.Resim-4

Resim–4

Birileri tarafından sunucumuz üzerinde yer alan herhangi bir mail hesabına gönderilen mail içerisinde spam içeren bir şey varsa bunun engellenmesiniIMF (Intelligent Message Filtering) sağlayacaktır. Mailin içeriği SCL rating sisteminde taranır ve bizim belirlediğimiz değerle eşleşir ise bu mail spam olarak algılanıp gerekli action yapılacaktır. Bu konu ile ilgili daha detaylı bilgi için linkte yer alan makaleyi inceleyebilirsiniz. http://www.cozumpark.com/Articles/Details.aspx?aId=1000000873

Resim–5

Resim–5

Sender ID Filtering de gönderilen mailin gerçek sahibinden gelip gelmediği ve gerçek sahibi değil ise neler yapılacağını belirleyebiliyoruz.Sender ID ile daha detaylı bilgileri http://www.cozumpark.com/Articles/Details.aspx?aId=1000000780 makalesinden edinebilirsiniz.Resim–6

Resim–6

Exchange Server 2003 Standard Edition daki en büyük sorunlardan bir tanesi olan database limitinin 16 GB olması ve bu sorun yüzünden mailboxların mount olamaması sorununu da SP2 gideriyor. Resim-7’de Exchange Server veritabanın default saklandığı yeri ve içerisinde yer alan database dosyaları ile log dosyaları görülmekte. Service Pack 2 yükledikten sonra database limitinin 75 GB olacağını Microsoft biz Exchange kullanıcılarına duyurmuştu. Ancak SP2 yi yükeldiğimiz bu limit 18 GB kalıyor ve bu değeri artırabilmemiz için bazı işlemleri yapmamız gerekli. Mailbox boyutu ve Public Folder boyutunu ayrı ayrı belirleyebilmek mümkün. Mailbox boyutunu oluşturan dosyalar: priv1.edb + priv1.stm dir.Public Folder boyutunu oluşturan dosyalar ise : pub1.edb + pub1.stm dir.

Resim–7

Yukarı da bahsettiğimiz mailbox boyutunun artırılması için öncelikle harddiskinizde kullanılabilir boş alan miktarınıza bakmanızı ve bunun ne kadarını Exchange Server için kullanmayı düşündüğünüzü belirlemenizi öneririm. Senaryomuzda Harddisk üzerinde 80 GB’lık boş bir alan var ve ben 50 GB’lık kısmını Mailbox, 20 GB’lık kısmını ise Public Folder için belirlemeyi düşünüyorum. Bunun için yapılması gereken ilk şey Exchange Server üzerinde Run>regedit çalıştırıp registry de HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Services\MSExchangeIS\ServerınAdı yer alan anahtarı bulmak. Resim–8

Resim–8

Registry’de yer aln Exchange Serverımızın adının altında iki adet key bulunmakta. Bunlar Private-GUID ve Public-GUID artık gerekli değerleri girip limit sorununu aşabiliriz. Bunun için ilk olarak Private-GUID içerisine Database Size Limit in GB adında bir DWORD değeri oluşturuyoruz. Daha sonra bu değere çift tıklayarak senaryomuz gereği decimal 50 değerini yazıyorum. Resim–9

Resim–9

Public Folder limiti içinde aynı işlemleri tekrarlıyorum. Public-GUID içerisine Database Size Limit in GB adında bir DWORD değeri oluşturuyor ve daha sonra bu değere çift tıklayarak senaryomuz gereği decimal 20 değerini yazıyorum. Resim–9

Resim–10

Yaptığımız değişikliklerin uygulanması için Servislerden Microsoft Exchange Information Store servisini restart ediyorum. Resim–11

Resim–11

İşlemleri doğru bir şekilde yapmış isek Event Viewer altında yer alan Application Log’un içerisine EventID 1216 numarası ile bir kayıtın oluşması gerekmekte. Resim–12

Resim–12

Oluşan kayıta çift tıklayarak detayına bakıyorum ve ayarlarımın doğru bir şekilde çalıştığını görmekteyim. Resim–13

Resim–13

Exchange Server SP2’nin getirdiği yenilikleri ve database limit sorununa karşın yapmamız gereken işlemleri sizlerle paylaştım. Exchange sunucumuz üzerinde artık SP2’nin çalışıyor olması bizleri daha rahat ettirecektir diye düşünüyorum.

Kaynak:

http://www.microsoft.com/technet/prodtechnol/exchange/2003/sp2-overview.mspx

http://technet.microsoft.com/en-us/library/6c4ce7bb-5289-4221-a87c-b9c78ab7c09c.aspx

Bir Sonraki Makalede Görüşmek üzere…